Onze toppers: Han, Stephen, Bas, Chris en Frank!

Nog geen week na mijn eerste bericht zit de olympiade er al weer op en hebben de olympisten kunnen genieten van een beetje welverdiende nachtrust. Hier is nog een kort verslagje van de laatste avond en dag, met enkele foto's van de prijsuitreiking.

Woensdagavond waren we vroeg terug in De Deel. Dat kwam goed uit, want veel olympisten wilden nog wel even studeren voor de tweede Campbelltoets, die later die avond zou worden afgenomen. Ook het eten was redelijk vroeg klaar. Voor deze laatste avond stond Frans op het menu. De uiensoep was heerlijk, evenals de coq au vin (heb ik van 19 betrouwbare bronnen vernomen). Zeer toepasselijk werden er deze avond ook escargots geserveerd. Maar na het ontleden van de slak, slechts een paar uur eerder, konden sommigen geen slak meer zien. Robert Jan nam zich zelfs vast voor om een bacterie te produceren die alle slakken vermoord.
De organisatie dook na het eten de keuken in voor hun corveedienst, terwijl de olympisten Campbell weer in doken. Om half 9 werd het een uurtje muisstil in De Deel, waarna de toets er op zat en de Campbells konden worden ingeleverd. De hele olympistengroep ging daarna collectief ontspannen. Onder leiding van Stephen en Jord werd het spel Weerwolven van Wakkerdam geintroduceerd. Twee moordpartijen later (een keer gewonnen door de burgers en een keer door de weerwolven) was het mooi geweest en moest er geslapen worden.

De donderdagochtend stond in het teken van de laatste twee toetsen: de microbiologietoets van Gosse Schraa en een selectie van IBO-vragen. De ochtend vloog voorbij. Terwijl de olympisten even konden ontspannen en zich mentaal konden voorbereiden op de prijsuitreiking, bereikte bij de organisatie de stress zijn hoogtepunt.
Om 14 uur precies was alles gereed en kon de prijsuitreiking beginnen. Volgens oude traditie werd de spanning er zo lang mogelijk ingehouden en de bekendmaking van de uitslag zo lang mogelijk gerekt. Toch is er in de geschiedenis van de NBO nog nooit zo'n bijzondere prijsuitreiking geweest. Al bij het bekend maken van de top 5 kon er feest worden gevierd. Helaas had Bas besloten niet mee te zullen gaan naar de IBO, dus toen bleek dat hij tot de top 5 behoorde was het voor de vier anderen duidelijk dat zij een ticket naar Taiwan zouden ontvangen. Frank, de nummer 5 en pas 16 jaar en vijfdeklasser, mocht daarom alsnog Nederland gaan vertegenwoordigen. De vierde plaats bleek voor Chris te zijn, gevolgd door Bas. Stephen, die vorig jaar al mee ging naar Korea, bereikte dit jaar een prachtige tweede plek. Daarmee was duidelijk dat er iets heel bijzonders gebeurd was: Han, pas 14 jaar en 4-vwo'er, was de winnaar van de Nationale Biologie Olympiade 2011! Deze geweldige prestatie leverde hem een staande ovatie op. De speech van de docente van Han en Frank, Jet Alkema, deed bij verschillende mensen de tranen in de ogen springen, omdat het iedereen deed realiseren wat een wonderbaarlijk talent zich in de zaal bevond.
Na de bedankjes, waaronder een heerlijke fles wijn van de leerlingen voor de organisatie, en het maken van de foto's van 'ons' team, kon er gefeliciteerd, geborreld en nagepraat worden. Ook de telefoontjes met examenuitslagen stroomden binnen, wat uiteraard tot extra felicitaties leidde. Het was een mooie afsluiting van een geweldige olympiade.

Deze blog kan nu korte tijd in ruste. Tijdens de IBO zal ik de draad weer oppakken met een verslag van onze belevenissen aan de andere kant van de wereld. Ik kijk daar alvast enorm naar uit!
Dan rest mij onze 6-vwo'ers te feliciteren met het behalen van hun diploma en een fijne vakantie te wensen. De vijfde- en vierdeklasser wens ik succes met het afronden van het schooljaar en de laatste toetsen. Maar natuurlijk sluit ik dit bericht af met felicitaties aan onze toppers: Han, Stephen, Bas, Chris en Frank, van harte gefeliciteerd met jullie geweldige resultaat!

Weerwolven:

Geertruide van Scheveningen houdt de wacht bij de laatste toets:

Han: 

Staande ovatie:

 De top 5:

Het IBO-team:

Olympisten en slakken

Op dit moment ondergaan 19 dakloze slakken lijdzaam het gepruts van onze olympisten; het is de dag van het dissectiepracticum. Afgezien van een toets over plantenanatomie staat de laatste collegedag van deze olympiade geheel in het teken van de bouwplannen van dieren. Na het college van vanochtend, verzorgd door Wouter van Gestel en de theoretische toets, bestaat het middagprogramma uit het betere snijwerk. Er werd geoefend met een zeester en daarna was de slak aan de beurt. De olympisten zijn nu al anderhalf uur in doodse stilte aan het ploeteren. De meeste slakken liggen er inmiddels nogal naakt bij. De lichaamsdelen worden uit elkaar gehouden door spelden en bij de meeste slakken zijn de nogal overdadig aanwezige geslachtsorganen al blootgelegd. Als olympistische slak mag je niet preuts zijn. Bij een practicum als deze is het maken van foto's extra leuk. Hier volgen een aantal kiekjes van olympisten en de innige relatie met hun slak.

Kees de Aardbleie, maar soms Framboze Ananas

We pakken de draad weer op waar we gisteren gebleven waren: het avondeten. Terwijl de leerlingen ploeteren op de zoveelste toets (we zijn de tel inmiddels kwijt), verblijd ik jullie met een verslagje van de afgelopen 24 uur.

De culinaire wereldreis van het Zwoele Zwijn hield ons op maandagavond dicht bij huis. In plaats van in de ruimte reisden we in de tijd, naar het Nederland uit de 17e eeuw. Geen aardappelen voor onze 17e eeuwse voorvaderen, maar stevig, donker brood, met hutspot, citroentaart en soppe, oftewel soep van restjes. Het smaakte weer buitengewoon goed en van het toetje van gestoofde vruchten en krakelingen had iedereen nog wel een keer willen opscheppen.
De avond zat er nog lang niet op, want er stond nog een practicum over bloemen, vruchten en zaden op het programma, verzorgd door ondergetekende. Hoewel het laat werd, werd er veel gelachen. De bakken met ananas, mango, frambozen, aardbeien, sperziebonen, hazelnoten, appels en sinaasappels brachten niet alleen de bioloog (iemand die planten sloopt, red.) in de olympisten naar boven, maar ook creatief talent van verschillend kaliber. Kees de Aardbleie Ananas met Framboze buien bleek fotogeniek te zijn. Ook de Happel en de Nucleaire Sinaasappel werden vereeuwigd. Andere groepjes toonden dat een ananas in zeer korte tijd kan verdwijnen in de aanwezigheid van vier olympisten. Na het practicum rolde iedereen snel zijn/haar bed in, om er 7 uur later weer met iets meer moeite uit te kruipen.
De dinsdagochtend begon met een iets langer fietstochtje dan normaal. Bij Microbiologie werden we ontvangen door Gosse Schraa en Renee Vrijer, voor een college en practicum over de energiehuishouding van bacterien. Gewapend met witte labjassen en met pipet in de hand werden onze olympisten volleerde laboranten. Na een korte, maar inspirerende kennismaking met het iGEM project van de WUR gingen we naar buiten om in het zonnetje te genieten van de lunch. Recidivist Stephen had de dag ervoor het onder oud-olympisten beroemde spel 'back-up' geintroduceerd in de groep. Tijdens de lunch werd duidelijk dat het virus begon aan te slaan en aan het einde van de lunch deed tweederde van de groep mee.
Na de lunch volgde het college over Biochemie van Dolf Weijers. Door een comateuze beamer in ons zaaltje kregen we de grootste collegezaal van de WUR aangeboden (capaciteit: zo'n 300 man), waar onze olympisten totaal in verdronken. De leegte in de zaal mocht de pret niet drukken. Het bijzonder interessante praatje over auxine vloog voorbij. Gezien de moeheid die de afgelopen dagen hebben achtergelaten was het aansluitende werkcollege een welkome afwisseling. Inmiddels is het half vijf en zit de biochemietoets erop. Nog een toets volgt en dan aanvaarden we de terugreis. Al schrijvende realiseer ik me dat er al weer een dag voorbij is gevlogen. We hebben nog maar een zo'n dag over en dan staat de dag van de olympiade al weer voor de deur, de dag van de prijsuitreiking. Wat gaat de olympiade toch snel voorbij!

 Microbiologie:

Lunch in het zonnetje:

Te grote collegezaal:

's Avonds wordt er nog even een beetje gestudeerd:

Niet kloten, maar gooien!

De zondag van dit pinksterweekend was voor ons een verplicht internetvrije dag, dus het verslag van zaterdagavond en gisteren heeft op zich laten wachten. Nu we onze weg naar het Radixgebouw weer hebben gevonden kruip ik weer in mn toetsenbord om onze belevenissen de interwebs op te sturen.

Zaterdagavond wachtte ons een zeer verrassende en erg geslaagde Scandinavische maaltijd. Het plakkerige pruimentoetje met koffie en voor sommigen een piepklein beetje wodka was ook erg geslaagd. Na het eten stond er een IBO-workshop geprogrammeerd. Eva en ikzelf wilden de leerlingen alvast een kijkje in de keuken van de Internationale Biologie Olympiade geven. Ook waren er twee essentiele testen: Pinda's eten met stokjes en het uitspreken van de naam van de Nederlandse mascotte, 'Geertruide van Scheveningen'. Het ging alle leerlingen zeer goed af, dus ze  mogen allemaal mee naar Taiwan. Een hele geruststelling. Na afloop van de workshop werden de Campbells en practicumhandleidingen tevoorschijn gesleept en werd er nog even gestudeerd. Maar om de inmiddels beruchte PV-curve (hyperbolisch verband tussen Prestatie en Vermoeidheid) het hoofd te bieden vertrokken er al snel plukjes olympisten richting de slaapzalen.

De zondag begon met het gebrek aan uitslapen. In ruil daarvoor scheen de zon overdadig. Om 8.30 uur zaten we op de fiets richting Grebbeberg. Bij aankomst was iedereen lekker wakker en kon er vol overgave kennisgemaakt worden met de flora van Nederland. Heggewinde, Jacobskruiskruid, Kaasjeskruid en de zeer zeldzame, maar op de Grebbeberg overdadig aanwezige Pijpbloem werden besproken. Terwijl de ene groep van Marc Sosef leerde dat Vlier stink (behalve dan die ene Vlierstruik waar wij voor stonden), proefde de groep van Jan Wieringa alle aanwezige kruisbloemigen.
Met deze berg kennis op zak fietsen we een stukje verder, nog altijd overgoten door de zon. In natuurgebied de Blauwe Kamer werden we tijdens de lunch getrakteerd op een vliegshow door een lepelaar en de veerpoetskunsten van een jonge fuut. Maar eigenlijk kwamen we voor de plantjes. In groepjes zetten de leerlingen hun eigen biodiversiteitsonderzoek op, met plotjes aan de waterkant (die dit jaar wat lager lag dan andere jaren en daardoor interessante nieuwe soorten opleverden) en in het grasland. Om de soorten te herkennen was daar als altijd Heukels' Flora. De kennismaking met het determineren van planten verliep niet overal even soepel. Zo concludeerde een groepje dat het kleine plantje dat ze midden in het open veld hadden aangetroffen wel een adelaarsvaren kon zijn. Dat deze varen zijn extreem schaduwminnende eigenschap daarvoor zou moeten opgeven was aan de leerlingen ontgaan. Gelukkig was er zeer uitgebreide botanische kennis van oud-olympisten Oskar en Elysa, die bij dit soort practica de spreekwoordelijke rots in de branding vormen.

Een paar tinten bruiner dan die ochtend keerden we terug naar De Deel. Het was de hoogste tijd voor wat ontspanning en dus werden de kloten tevoorschijn gehaald. Tijd voor het oer-Hollandse en oh-zo-gezellige klootschieten! Zoals Lotte en Kyra terecht opmerkten is het maar een dom spelletje: je gooit een bal, om er vervolgens achteraan te lopen. Daarmee is het de perfecte afwisseling in deze week vol intellectuele topprestaties. Lotte en Emma bleken over onontdekte klootschiettalenten te beschikken en op Jente en Coen had de sloot een bijzonder sterke aantrekkingskracht. Op wonderbaarlijke wijze vonden alle teams en alle kloten hun weg terug naar De Deel. Daar volgde nog een creatieve uitspatting om een teammotto te bedenken. Het teammotto van mijn team, uit de pen van Chris, heeft het geschopt tot titel van dit bericht. Doordat elk team op minimaal een manier van de regels van het spelletje was afgeweken kon er geen winnaar worden aanwezen. Dit heuglijke feit werd gevierd met taart voor iedereen en met dierenplaatjes (van hofleverancier Albert), waarin meteen een levendige ruilhandel ontstond.
Het avondeten bestond deze keer uit een culinair hoogstandje uit Japan. Van de zelfgemaakte sushi en het overheerlijke groene theeijs werd meerdere malen opgeschept. De afwas bleek ook een hoogstandje te zijn, waar zelfs het ontstoppingsmiddel aan te pas moest komen. Een theelepel in de afvoerbuis blijkt een bijzonder goede nestelplaats voor kleefrijst, wat onvermijdelijk leidt tot een waterdichte afsluiting en daarmee tot vertraging in het afwasproces. Terwijl Ange en de corveeploeg ploeterden werkten de andere leerlingen aan hun Simpsonindices, het eindresultaat van het biodiversiteitonderzoek. Daarna trokken de leerlingen zich samen met hun Campbells terug in alle hoekjes van De Deel. Het terras, de slaapzalen en de grote vergadertafel werden omgetoverd tot kenniscentra. Pas rond 12 uur en na het ten gehore brengen van een Pokemonopera kon de rust terugkeren.

De maandag begon met het inmiddels bekende ritueel. Ontbijt om half 8, fietsen om half 9. Doel deze ochtend: het Radixgebouw en een statistiekcollege van Hans Morelis. De ochtend werd afgesloten met een toets over statistiek, waarin de leerlingen het liefdesleven van Romeo en Julia onder de loep namen en de eerste van twee Campbelltoetsen. Daarna kon er worden geluncht en bijgekomen van de mentale inspanning. Hans de Jong nam het stokje over met een college over genetica. In de eerste pauze bleek weer dat Hans' kwaliteiten als geneticus en als docent moeilijk te onderschatten zijn. Emma had nog niet eerder zo'n leuk college gehad. Het leuke college wordt zo afgesloten met een ongetwijfeld iets minder plezierige toets, maar er moet nou eenmaal een objectieve manier zijn om te bepalen wie er mee gaan naar Taiwan. Daarna zit de dag er al weer voor een groot deel op. Voor vanavond volgt er nog een echt biologisch 'slooppracticum'. De verhalen daarover kunnen de trouwe lezers morgen tegemoet zien.

Het resultaat van het DNA-practicum wordt bestudeerd:

Flora-excursie:

Veldwerk:

De administratie van het klootschieten: 

Prijsuitreiking van het klootschieten:

Sexy DNA

Het is 24 uur later en we zijn aan de overkant van de straat, in het Radixgebouw. Die eerste toets van gisteren is al lang vergeten. Inmiddels staat de teller al op drie. Een korte terugblik:

Gisteren begonnen de leerlingen om 17.15 met de plantencelfysiologietoets. Na een half uur zat die er op en konden we richting Bennekom. Net voor de regen losbarstte stapten we binnen. Onze koks konden ons mededelen dat het eten bijna gereed was en dat bericht was bij iedereen zeer welkom. Van planten krijg je honger! De koks, verenigd onder de naam Het Zwoele Zwijn en stuk voor stuk oud-olympisten, zorgen als altijd voor een culinaire ontdekkingsreis. We begonnen de reis van dit jaar in India. Waar we vanavond naartoe gaan is voor de olympisten nog een verrassing. De avond werd afgesloten met een kennismakingsquiz. Er werd niet alleen kennis gemaakt met elkaar, maar ook met de Olympiade. De groep bleek prima te kunnen deduceren welk land er niet mee doet aan de IBO (Portugal), maar het aantal gouden medailles dat Nederland bij de IBO's heeft gehaald schatten ze toch wat te hoog in. Ook bleken ze elkaars namen nog bijzonder slecht te kennen. Met maarliefst 38 punten won Han de quiz, waarna het ontspannen (en het leren voor morgen) kon beginnen. Een uurtje later begon de moeheid toe te slaan en vertrok iedereen richting bed.
Vanochtend piepten om 7 uur de eerste slaperige hoofdjes uit de slaapkamers en stroomden de badkamers vol. De dag zou stevig van start gaan met de toets over plantenfysiologie, die was uitgesteld van de vrijdag. Vanaf half 9 was De Deel drie kwartier lang in stilte gehuld. Er volgde nog meer plantenkennis in de vorm van plantenanatomie, gegeven door Marijke Domis. De verwoede pogingen om coupes te maken leverden als altijd een impressionistisch meesterwerk op aan de tafel waar de kleurstoffen werden verwerkt. Maar ook enkele zelfgemaakte preparaten mochten er wezen. Voor een perfect preparaat hoef je geen machine aan te schaffen, Klara kan ze met de hand voor je maken!
Toets nummer 3 was het gevolg, waarna het Forumgebouw werd verlaten voor een korte lunch. Ook vandaag volgen we een strak schema, deze keer vanwege een DNA practicum. Een PCR laat zich niet opjagen, dus moest er stipt om 13 uur worden begonnen. En eigenlijk was dat helemaal niet erg, want eigenlijk is DNA best wel sexy, aldus Chris. Inmiddels zijn de eerste resultaten binnen en is het tweede experiment aan de gang. De gels kunnen nu worden geladen en we zullen gespannen moeten wachten of de bandjes willen gaan lopen. Over een half uurtje weten we meer...

Eten:

Toets #2:

Preparaten kleuren:

Kunst:

DNA-practicum:

Op naar de eerste toets!

Het is vrijdagmiddag 10 juni, vijf uur en de eerste toets staat voor de deur. De olympiade is begonnen!

De eerste olympiadedag begon voor iedereen tussen 9 en 10 uur op het terras voor De Deel. Ondanks de grijze lucht zat de stemming er al snel goed in. Er werd volop gekletst. De foto's van de nog ontbrekende mede-olympisten werden bestudeerd in het prachtige programmaboekje dat Bert en Inge (beiden oud-olympisten) hebben samengesteld. Ook werd Het Schrift geintroduceerd. De olympisten moeten dat in de komende week vullen met alles wat ze gaan meemaken. Uniek in de recente geschiedenis van de olympiade, vertrokken we op tijd richting Wageningen. Die fietstocht gaan we de komende week nog vaak herhalen. Slechts een paar minuten te laat kwamen we in het Radixgebouw aan. Daar trapte Olaf van Kooten de serie colleges af met een verhaal over de eerste picoseconden van de fotosynthese en fluorescentie. Hij werd opgevolgd door Jeremy Harbinson, die zoals altijd zijn geweldige verhaal over Rubisco hield. Tussen neus en lippen door introduceerde hij nieuwe concepten als entropie. Niet alleen de olympisten waren enthousiast over de colleges. Ook Olaf en Jeremy waren zeer te spreken over het enorme begripsvermogen van de olympisten. De serie vragen waarmee ze vanuit de zaal gebombardeerd werden is daar een goed bewijs van. Helaas zorgde dit er wel voor dat het programma al meteen hopeloos uitliep. De toets werd verplaatst naar morgenochtend om plaats te maken voor de lunch. Na een half uurtje eten migreerde de groep naar de achtste verdieping van het Forumgebouw. Het college en practicum over plantencelbiologie, gegeven door Andre van Lammeren, stond al klaar. Onder begeleiding van oud-olympist Oskar bekeken de olympisten de sapstroming in stuifmeelharen van de eendagsbloem en de groei van stuifmeelbuizen. Helaas werd het practicum al na een paar minuten verstoord. Brandalarm. Nog een tegenvaller voor het tijdschema. Nadat we acht verdiepingen met de trap hadden overbrugd en buiten stonden bleek vrijwel meteen dat er niets aan de hand was. Dus aanvaarden we de terugreis en gingen verder waar we gebleven waren. Over een paar minuten volgt de eerste toets. Het wordt de eerste van vele, maar ook dat hoort bij de olympiade. Bovendien blijken toetsen bijzonder belangrijk te zijn in het groepsproces: niets verbroederd er zo als het zwoegen op dezelfde vragen.

Aankomst:

Lunch: 

Practicum plantencelbiologie: